Không phải mọi năm bạn sống ở một nước đều được tính vào thời gian tích luỹ để lên thường trú — và đây là câu hỏi quyết định toàn bộ kế hoạch của bạn. Nó phải được hỏi từ ngày đầu tiên bạn nhận một tư cách, không phải khi bạn sắp nộp hồ sơ.
Ba nhóm theo khả năng được tính
Ranh giới khác nhau giữa các hệ thống nhưng cấu trúc khá chung.
Nhóm được tính đầy đủ: các tư cách cư trú tạm có mục đích rõ và có tính chất lâu dài — lao động, đoàn tụ gia đình, đầu tư, và ở nhiều nơi là cả học tập.
Nhóm được tính một phần hoặc theo tỷ lệ: ở một số hệ thống, thời gian ở một số tư cách nhất định chỉ được tính một phần, hoặc chỉ được tính tới một giới hạn.
Và nhóm không được tính: nhập cảnh ngắn hạn, các tư cách gắn với tổ chức hoặc nhiệm vụ, và các tư cách quá độ chỉ cho bạn thời gian chứ không cho vị trí trên thang — như bài ở chuyên mục trước đã mô tả.
Bốn câu hỏi xác định tư cách của bạn thuộc nhóm nào
Hỏi bằng tên chính thức của tư cách, không hỏi bằng cách gọi thông thường.
"Loại tư cách này có được tính vào thời gian cư trú cho hồ sơ thường trú không?"
"Nếu có, tính đầy đủ hay tính theo tỷ lệ?"
"Thời gian tính từ ngày nào — ngày cấp, ngày tôi nhập cảnh, hay ngày tôi đăng ký cư trú?" Ba mốc này có thể cách nhau đáng kể.
Và "nếu tôi chuyển sang một loại tư cách khác, thời gian cũ có được giữ không?" Câu cuối quan trọng với bất kỳ ai dự định đổi việc, đổi diện, hoặc đổi hoàn cảnh — và một chuyên mục riêng của site này bàn kỹ về việc chuyển đổi giữa các diện.
Ba tình huống hay làm mất thời gian tích luỹ
Chúng xảy ra với người không làm gì sai cả.
Ở một tư cách thuộc nhóm không được tính trong nhiều năm. Đây là tình huống mà chuyên mục trước gọi là ở ngoài thang — người trong cuộc tưởng đồng hồ đang chạy trong khi nó chưa bắt đầu.
Chuyển sang một tư cách khác mà thời gian cũ không được giữ. Việc chuyển có thể rất hợp lý về mọi mặt khác nhưng nó đặt lại đồng hồ, và người ta thường chỉ biết điều đó sau khi đã chuyển.
Và vắng mặt kéo dài khỏi nước đó, làm khoảng thời gian bị coi là gián đoạn — bài sau của chuyên mục bàn riêng về tính liên tục.
Cách bảo vệ đồng hồ của bạn
Bốn việc, và chúng đều đơn giản.
Hỏi ngay khi nhận bất kỳ tư cách nào, kể cả khi bạn chưa nghĩ tới việc lên bậc — vì câu trả lời có thể đổi cả lựa chọn của bạn về loại tư cách nên xin.
Hỏi lại trước mỗi lần chuyển đổi, và hỏi cụ thể về việc thời gian cũ có được giữ không.
Ghi vào bảng chuỗi tư cách bốn cột mà chuyên mục trước đã dựng — cột "có tính cho bậc trên không" chính là cột này.
Và giữ bằng chứng về từng giai đoạn: văn bản cấp tư cách, giấy tờ cư trú, và nếu có thì bằng chứng về sự có mặt thật của bạn. Nhiều năm sau, việc chứng minh một giai đoạn cũ mà không có giấy tờ là việc rất khó.
Một trường hợp đáng nói riêng
Thời gian ở tư cách học tập được đối xử rất khác nhau giữa các hệ thống — có nơi tính đầy đủ, có nơi tính một phần, có nơi không tính.
Với người sang học rồi ở lại làm việc, đây là câu hỏi có thể đổi kế hoạch vài năm, nên nó đáng được hỏi rõ ngay từ khi còn đang học chứ không phải sau khi tốt nghiệp.
Và câu trả lời phải lấy từ cơ quan quản lý xuất nhập cảnh của nước đó, vì đây chính là loại chi tiết mà quy định thay đổi và mà kinh nghiệm của người đi trước vài năm có thể đã lạc hậu.
Mọi năm sống ở đó đều được tính chứ?
Không. Có nhóm được tính đầy đủ, nhóm được tính một phần hoặc theo tỷ lệ, và nhóm không được tính — gồm nhập cảnh ngắn hạn, tư cách gắn với nhiệm vụ, và các tư cách quá độ.
Nên hỏi gì về tư cách của mình?
Bốn câu: loại này có được tính không, tính đầy đủ hay theo tỷ lệ, tính từ ngày nào — ngày cấp hay ngày nhập cảnh hay ngày đăng ký cư trú, và nếu chuyển sang loại khác thì thời gian cũ có được giữ không.
Điều gì hay làm mất thời gian tích luỹ?
Ở một tư cách thuộc nhóm không được tính trong nhiều năm, chuyển sang tư cách khác mà thời gian cũ không được giữ, và vắng mặt kéo dài làm khoảng thời gian bị coi là gián đoạn.
Thời gian học tập có được tính không?
Rất khác nhau giữa các hệ thống — có nơi tính đầy đủ, có nơi một phần, có nơi không tính. Với người sang học rồi ở lại làm việc, đây là câu hỏi có thể đổi kế hoạch vài năm nên phải hỏi rõ ngay từ khi còn đang học.
