Quốc tịch là bậc duy nhất trên thang mà việc lên nó thay đổi tư cách pháp lý của bạn, chứ không chỉ thay đổi quyền cư trú. Mọi bậc dưới đều là các mức độ của quyền được ở lại; bậc này là một thứ khác về bản chất.
Bốn thứ bậc này thêm so với thường trú
Chúng đều đến từ việc bạn trở thành thành viên của một cộng đồng chính trị, không chỉ là người được phép sống ở đó.
Quyền chính trị: bầu cử, ứng cử, và tham gia đầy đủ vào đời sống công.
Hộ chiếu của nước đó, với mạng lưới quyền đi lại đi kèm — dù như một site anh em đã chỉ ra, quyền đó đến từ quan hệ giữa các nhà nước chứ không từ quyển giấy.
Sự ổn định gần như tuyệt đối. Công dân rất khó bị mất tư cách, và các trường hợp mất thường rất hẹp và có quy trình chặt.
Và khả năng truyền cho con, theo quy tắc của nước đó — một điều mà tư cách cư trú không cho.
Ba điều cần cân nhắc trước
Đây là bậc mà việc lên không phải lúc nào cũng là lựa chọn hiển nhiên.
Quốc tịch hiện tại của bạn có bị ảnh hưởng không. Một số hệ thống không chấp nhận công dân mình mang thêm quốc tịch khác, và hệ quả có thể là mất tư cách cũ — đây là câu hỏi phải kiểm trước, không sau.
Nghĩa vụ mới đi kèm. Tư cách công dân mang theo nghĩa vụ, và một số nghĩa vụ chỉ áp cho công dân chứ không áp cho người thường trú.
Và việc này khó đảo ngược. Thôi quốc tịch là một thủ tục có điều kiện và có hệ quả, không phải một việc có thể làm lại — nên quyết định lên bậc này xứng đáng với cùng mức cân nhắc như quyết định chuyển đi ban đầu.
Ba nhóm điều kiện thường gặp ở bậc này
Chi tiết khác nhau nhưng kiểu hình khá chung.
Điều kiện về thời gian: đã ở bậc dưới đủ lâu, và thời gian đó phải liên tục ở mức mà hệ thống đó yêu cầu.
Điều kiện về hoà nhập: ngôn ngữ, hiểu biết về xã hội và thể chế của nước đó, và ở một số nơi là bằng chứng về sự gắn bó.
Và điều kiện về nhân thân cùng tài chính: lý lịch tư pháp, việc đã hoàn thành nghĩa vụ thuế, và khả năng tự đảm bảo cuộc sống.
Ba nhóm này được kiểm cùng lúc, và thiếu một nhóm là hồ sơ chưa đủ — nên việc chuẩn bị cho bậc này nên bắt đầu từ nhiều năm trước, đặc biệt là phần ngôn ngữ.
Khoảng cách thực tế giữa hai bậc trên cùng
Ba điểm, và chúng làm nhiều người bất ngờ.
Về đời sống hằng ngày, khoảng cách nhỏ hơn người ta nghĩ. Người thường trú làm việc, học, tiếp cận dịch vụ và sống gần như y hệt công dân.
Khác biệt lớn nhất nằm ở ba chỗ: quyền chính trị, sự ổn định tuyệt đối, và khả năng truyền cho con.
Nên câu hỏi đúng không phải "có nên lên không" mà là "ba thứ đó có quan trọng với tôi không". Với nhiều người thì có, và rất rõ ràng; với một số người thì không đủ để đánh đổi với những gì cần cân nhắc ở phần trên.
Bốn câu nên hỏi trước khi nộp hồ sơ lên bậc này
Hỏi cơ quan có thẩm quyền và hỏi luật sư, ở cả hai nước.
"Việc tôi nhận quốc tịch này ảnh hưởng thế nào tới quốc tịch hiện tại của tôi?" Hỏi cơ quan của nước bạn đang mang quốc tịch, không chỉ hỏi nước mới.
"Có nghĩa vụ nào chỉ áp cho công dân mà tôi chưa có với tư cách hiện tại không?"
"Nội dung lời tuyên thệ hoặc các cam kết trong hồ sơ là gì?" Đây là chỗ nghĩa vụ phát sinh và nó thường được đọc lướt.
Và "nếu tôi không lên bậc này, tư cách thường trú của tôi có thời hạn không?" Câu cuối cho bạn biết việc ở lại bậc ba có phải một lựa chọn bền vững hay không — và với nhiều hệ thống thì có.
Quốc tịch thêm gì so với thường trú?
Bốn: quyền chính trị, hộ chiếu của nước đó, sự ổn định gần như tuyệt đối vì công dân rất khó mất tư cách, và khả năng truyền cho con.
Cần cân nhắc gì trước khi lên bậc này?
Quốc tịch hiện tại có bị ảnh hưởng không, nghĩa vụ mới nào chỉ áp cho công dân, và việc này khó đảo ngược nên xứng đáng với mức cân nhắc như quyết định chuyển đi ban đầu.
Khoảng cách thực tế giữa thường trú và quốc tịch?
Về đời sống hằng ngày thì nhỏ hơn người ta nghĩ. Khác biệt lớn nằm ở ba chỗ: quyền chính trị, sự ổn định tuyệt đối, và khả năng truyền cho con.
Nên hỏi gì trước khi nộp hồ sơ?
Việc nhận quốc tịch mới ảnh hưởng thế nào tới quốc tịch hiện tại — hỏi cơ quan của nước bạn đang mang quốc tịch; có nghĩa vụ nào chỉ áp cho công dân; nội dung lời tuyên thệ là gì; và nếu không lên bậc thì tư cách thường trú có thời hạn không.
